‘सः गीतां पठति’ इत्यस्य वाच्यपरिवर्तनं कुरुत ।

Question

Accepted Answer

‘सः गीतां पठति’ इत्यस्य वाच्यपरिवर्तनं कर्तुं वाक्यं कर्मणि वाच्ये परिवर्तयितव्यम्। संस्कृत व्याकरणे, वाच्यपरिवर्तनं कर्तुं कर्तृपदं तृतीया विभक्तौ, क्रियापदं लट् लकारे कर्मणि रूपे च भवति।

1. **तेन गीताम् पठ्यते**: एषः विकल्पः अयुक्तः अस्ति, यतः "गीताम्" इति शब्दः द्वितीया विभक्तौ अस्ति, परन्तु कर्मणि वाच्ये "गीता" इति शब्दः प्रथमा विभक्तौ भवेत्।

2. **तेन गीता पठ्येते**: एषः विकल्पः अपि अयुक्तः अस्ति, यतः "पठ्येते" इति क्रियापदं द्विवचनरूपे अस्ति, परन्तु वाक्ये एकवचनं अपेक्षितम् अस्ति।

3. **तेन गीता पठ्यन्ते**: एषः विकल्पः अपि अयुक्तः अस्ति, यतः "पठ्यन्ते" इति क्रियापदं बहुवचनरूपे अस्ति, परन्तु वाक्ये एकवचनं अपेक्षितम् अस्ति।

4. **तेन गीता पठ्यते**: एषः विकल्पः युक्तः अस्ति। "सः गीतां पठति" इत्यस्य कर्मणि वाच्ये रूपं "तेन गीता पठ्यते" भवति। अत्र "सः" इति कर्तृपदं तृतीया विभक्तौ "तेन" इति रूपे परिवर्तितम् अस्ति, "गीता" इति कर्मपदं प्रथमा विभक्तौ अस्ति, तथा च "पठति" इति क्रियापदं कर्मणि वाच्ये "पठ्यते" इति रूपे परिवर्तितम् अस्ति। अतः एषः विकल्पः सर्वथा युक्तः अस्ति।