निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषुः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । नर्मदातीरे एकः वृक्षः आसीत् । तत्र स्वपरिश्रमेण निर्मितेषु नीडेषु खगाः सुखेन वसन्ति स्म । तत्र वृक्षतले कश्चित् वानरः अपि वसति स्म । एकदा महती वृष्टिः अभवत् । सः वानरः वृष्टिजलेन अतीव आर्द्रः कम्पितः च अभवत् । खगाः शीतेन कम्पमानं वानरम् अवदन् – भो वानर ! त्वं कष्टम् अनुभवसि । तत् कथं गृहस्य निर्माणं न करोषि ! यदा सः वानरः एतत् अशृणोत् तदा सः अचिन्तयत् – अहो ! एते क्षुद्राः खगाः मां निन्दन्ति । सः वानरः खगानां नीडानि वृक्षात् अधः अपातयत् । खगानां नीडैः सह तेषाम् अण्डानि अपि नष्टानि । सत्यम् एव उक्तम् – उपदेशो हि मूर्खाणां प्रकोपाय न शान्तये । 'अचिन्तयत्' क्रियापदम् इदम् कस्य गणस्य धातोः रूपम् अस्ति ?
'अचिन्तयत्' क्रियापदं चुरादिगणस्य धातोः रूपम् अस्ति। चुरादिगणस्य धातवः 'चुर्' धातु से उत्पन्न होते हैं, जिनका प्रयोग विशेष रूप से 'अचिन्तयत्' जैसे क्रियापदों में होता है। इस धातु का अर्थ है 'सोचना' या 'विचार करना', और इसका रूप 'अचिन्तयत्' है, जो कि भूतकाल में 'अचिन्तयति' से उत्पन्न होता है। अब अन्य विकल्पों की बात करें: 1. दिवादिगणस्य: इस गण में 'दिव्' धातु से संबंधित क्रियाएँ आती हैं, जैसे 'दिव्यति'। यह 'अचिन्तयत्'…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :