अधोलिखितेषु किं बालकानां साहित्यस्य एका वाञ्छनीयविशेषता न अस्ति ?

Question

Accepted Answer

प्रश्न: अधोलिखितेषु किं बालकानां साहित्यस्य एका वाञ्छनीयविशेषता न अस्ति ?

सही उत्तर: विकल्प 4 (स्पष्टनैतिकमूल्यानि)

व्याख्या:

1. **विकल्प 4: स्पष्टनैतिकमूल्यानि** - बालकानां साहित्ये स्पष्टनैतिकमूल्यानि एकाः वाञ्छनीयविशेषता न अस्ति। बालकानां साहित्यं तेषां कल्पनाशक्तिं, सृजनशीलतां च प्रोत्साहितुं रचितं भवति। यदि नैतिकमूल्यानि अत्यधिक स्पष्टं रूपेण प्रदत्तानि स्युः, तर्हि तानि बालकानां स्वाभाविकविकासं बाधयितुं शक्नुवन्ति। अतः, बालकानां साहित्ये नैतिकमूल्यानि सूक्ष्मतया, अप्रत्यक्षरूपेण च प्रदत्तानि सन्ति, यथा बालकाः स्वयमेव तेषां अर्थं ग्रहीतुं शक्नुवन्ति।

2. **विकल्प 1: अक्षराणां दीर्घाकारः परिचितशब्दाःच** - बालकानां साहित्ये अक्षराणां दीर्घाकारः परिचितशब्दाःच वाञ्छनीयाः सन्ति। दीर्घाकारः अक्षराः बालकानां पठने साहाय्यं कुर्वन्ति, यथा ते स्पष्टतया पठितुं शक्नुवन्ति। परिचितशब्दाः च बालकानां पठने रुचिं वर्धयन्ति, यथा ते सहजतया ग्रहीतुं शक्नुवन्ति।

3. **विकल्प 2: आकर्षकचित्राणि** - बालकानां साहित्ये आकर्षकचित्राणि अत्यन्तं महत्वपूर्णानि सन्ति। चित्राणि बालकानां ध्यानं आकर्षयन्ति, तेषां कल्पनाशक्तिं च प्रोत्साहितुं शक्नुवन्ति। चित्राणां साहाय्येन बालकाः कथायाः भावनां, घटनां च सहजतया अवगन्तुं शक्नुवन्ति।

4. **विकल्प 3: पशु/जीवपात्राणि** - बालकानां साहित्ये पशु/जीवपात्राणि अपि वाञ्छनीयानि सन्ति। एतानि पात्राणि बालकानां रुचिं वर्धयन्ति, तेषां भावनात्मकविकासं च प्रोत्साहितुं शक्नुवन्ति। एते पात्राणि कथायाः माध्यमेन बालकानां शिक्षां, मनोरञ्जनं च कुर्वन्ति।

अतः, स्पष्टनैतिकमूल्यानि बालकानां साहित्ये एकाः वाञ्छनीयविशेषता न अस्ति, यतः तानि अप्रत्यक्षरूपेण प्रदत्तानि सन्ति।