निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत । एकदा दशबालकाः स्नानाय नदीम् अगच्छन् । ते निर्मले शीतले च नदीजले चिरं स्नानम् अकुर्वन् । ततः ते तीर्त्वा पारं गताः । तदा तेषां नायकः अपृच्छत् - अपि सर्वे बालकाः नदीम् उत्तीर्णाः ? इति । तदा कश्चित् बालकः अगणयत् - एकः, द्वौ, त्रयः, चत्वारः, पञ्च, षट्, सप्त, अष्टौ, नव इति । सः स्वं न अगणयत् । अतः सः अवदत् - नव एव सन्ति । दशमः न अस्ति इति । अपरः अपि बालकः पुनः अन्यान् बालकान् अगणयत् । तदा अपि नव एव आसन् । अतः ते निश्चयम् अकुर्वन् यत् दशमः नद्यां मग्नः इति । ते दुःखिताः तूष्णीम् अतिष्ठन् । तदा कश्चित् पथिकः तत्र आगच्छत् । सः तान् बालकान् दुःखितान् दृष्ट्वा अपृच्छत् - बालकाः युष्माकं दुःखस्य कारणं किम् ? इति । बालकानां नायकः अकथयत् - वयं दश बालकाः स्नातुम् आगताः । इदानीं नव एव स्मः । एकः नद्यां मग्नः इति । पथिकः तान् अगणयत् । तत्र दश बालकाः एव आसन् । सः नायकम् आदिशत्-त्वं बालकान् गणय इति । सः तु नव बालकान् एव अगणयत् । तदा पथिकः अवदत् - दशमः त्वम् असि इति । तत् श्रुत्वा प्रहृष्टाः भूत्वा सर्वे गृहम् अगच्छन् । 'अन्य' शब्दस्य अर्थे गद्यांशे कः शब्दः अपि प्रयुक्तः ?
गद्यांश में 'अन्य' शब्द का अर्थ 'अपर' शब्द से संबंधित है। जब बालक ने गणना की, तो उसने कहा कि 'एकः, द्वौ, त्रयः, चत्वारः, पञ्च, षट्, सप्त, अष्टौ, नव' हैं, लेकिन उसने स्वयं को नहीं गिनाया। इस संदर्भ में, 'अपर' शब्द का उपयोग यह दर्शाने के लिए किया गया है कि वह अन्य बालकों के साथ तुलना में अपने को अलग मानता है। अब अन्य विकल्पों की बात करें: 1.…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :