Question
Easy

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां (91- 99) विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत अस्मिन् ब्रह्माण्डे बहूनि ग्रहनक्षत्राणि सन्ति । आकाशे मंगल – बुध – गुरु आदिषु ग्रहनक्षत्रेषु सूर्योऽपि एकं नक्षत्रम् अस्ति । अस्य प्रकाशेन एव पृथ्वी – चन्द्रादयः प्रकाशन्ते । नक्षत्रमेतत् ऊर्जसः महास्रोत अस्ति । वैज्ञानिकाः अस्य ऊर्जसं प्रति विशेषेण उन्मुखाः सन्ति । सूर्यः संसारस्य प्रकाशकः । अस्य ऊष्मणः आधिक्येन वसन्त-ग्रीष्म-वर्षाः अनाधिक्येन च शरद्धेमन्तशिशिराश्च ऋतवः भवन्ति । जीवानां स्वास्थ्याय अपि सूर्यस्य महती भूमिका अस्ति । कतिपयाः योगक्रियाः अस्यातपे एव क्रियन्ते । ऋषेः अथर्वणः मते उदीयमानस्य सूर्यस्य रश्मिभिः शिरोवेदनां दूरीकर्तुं शक्यते । अतः प्राकृतिक चिकित्सारूपेण सूर्यः अस्माकम् उपकारकः । शारीरिकशास्त्रे सूर्यस्य रश्मिसेवनं सूर्यस्नानम् इति रूपेण प्रसिद्धम् । पादपानां वनस्पतीनां विकासोऽपि सूर्यष्योमाणं विना न संभवति । अतः भूतले सर्वेषां जीवनं सूर्याधारितमेव । ह्रासोऽपि इत्यस्य विलोमशब्दः अनुच्छेदेऽस्मिन् प्रयुक्तः तच्चित्वा लिखत –

1
विकासोऽपि
2
विनासोऽपि
3
उद्धारोऽपि
4
अनुद्धारोऽपि
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P2
Chapter: शब्दज्ञानम्
Topic: विलोमशब्द
Correct Answer
Option A
Explanation

विलोमशब्द का अर्थ होता है किसी शब्द का विपरीत या उल्टा अर्थ। प्रश्न में "ह्रासोऽपि" शब्द का विलोमशब्द पूछा गया है। Option 1: विकासोऽपि यह सही उत्तर है क्योंकि "ह्रास" का अर्थ होता है कमी या गिरावट, जबकि "विकास" का अर्थ है वृद्धि या प्रगति। ये दोनों शब्द एक-दूसरे के विपरीत हैं, इसलिए "विकासोऽपि" ह्रास का विलोम है। Option 2: विनासोऽपि यह विकल्प गलत है क्योंकि "विनाश" का अर्थ है…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

शब्दज्ञानम्
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत । न पृष्टः कस्यचिद् ब्रूयात् न चान्यायेन पृच्छतः जानन्नपि हि मेधावी जडवल्लोकमाचरेत् ॥ 1 ॥ वित्तं…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
विलोमशब्द
Question 2
Easy

Source :

शब्दज्ञानम्
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत । न पृष्टः कस्यचिद् ब्रूयात् न चान्यायेन पृच्छतः जानन्नपि हि मेधावी जडवल्लोकमाचरेत् ॥ 1 ॥ वित्तं…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
विलोमशब्द
Question 3
Easy

Source :

शब्दज्ञानम्
निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – साम्प्रतिकं युगं वैज्ञानिकं युगं वर्तते । अद्य मानवः तथैव नास्ति यथा शतं वर्षाणि…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
विलोमशब्द
Question 4
Easy

Source :

शब्दज्ञानम्
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – भारतदेशस्य उत्तरस्यां दिशि हिमालयो नाम पर्वतरा‍जः वर्तते । अस्य तुङ्गानि शिखराणि सर्वदा हिमेनाच्छादितानि भवन्ति ।…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
विलोमशब्द