अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित – प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – उदयनः नाम कोऽपि भूपः आसीत् । एकदा सः निजभवने सुखं सुप्तः । तदा सः स्वप्ने त्रीन् मूषकान् अपश्यत् । तेषु एकः पुष्टाङ्गः, अपरः कृशतनूः तृतीयस्तु सर्वथा अन्धः एव आसीत् । प्रातः प्रतिबुध्य उदयनः विख्यातं शकुनज्ञम् आहूय तम् अपृच्छत् ‘भद्र अद्य प्रत्यूषे मया एकः स्वप्नः दृष्टः । अहं त्रीन् मूषकानपश्यम् । तेषु एकः पुष्टाङ्गः, अपरः कृशतनूः तृतीयः तु सर्वथा अन्धः एव आसीत् । अस्य स्वप्नस्य कः अर्थः इति कथय । शकुनज्ञः प्रत्युत्पन्नमतिः आसीत् सः नृपम् अवदत् हे राजन् ! यः पुष्टाङ्गः मूषकः तं त्वं स्वसचिवम् अवगच्छ । यः कृशतनुः मूषकः तम् आत्मनः प्रजाजनं मन्यस्व । यः सर्वथा अन्धः तं तु आत्मानमेव अवगच्छ । जानीहि इत्यस्य पदस्य कृते कः शब्दः अनुच्छेदेऽस्मिन् प्रयुक्तः । तल्लिखत
अनुच्छेदे 'जानीहि' इत्यस्य अर्थं 'अवगच्छ' इति शब्दः प्रयुक्तः अस्ति। 'अवगच्छ' शब्दः 'जानना' अथवा 'समझना' इत्यर्थे प्रयुक्तः भवति। अतः 'जानीहि' इत्यस्य अर्थं 'अवगच्छ' इति स्पष्टं भवति। अब अन्य विकल्पों का विश्लेषण करते हैं: 2. अनुगच्छ: 'अनुगच्छ' शब्दः 'पीछे चलना' अथवा 'अनुसरण करना' इत्यर्थे प्रयुक्तः भवति। यह 'जानना' अथवा 'समझना' के अर्थ में नहीं आता, अतः यह विकल्प सही नहीं है। 3. अनुचर: 'अनुचर' शब्दः 'सेवक' अथवा 'अनुयायी' इत्यर्थे प्रयुक्तः भवति। यह…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :