संकेत : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत : पावनसलिला नर्मदा अस्माकं प्रदेशस्य जीवनदायिनी सरित् अस्ति । एषा एव रेवा इति नाम्नापि प्रसिद्धा । अस्या तटे अनेकानि तीर्थस्थानानि सन्ति । प्राचीनकालादेव अस्याः तटे तपस्विनां स्थानानि सन्ति । अतः नर्मदायाः परिक्रमणं कृत्वा जनाः आत्मानं धन्यं मन्यन्ते । अत्रत्यम् नैसर्गिकं सौन्दर्यं दर्शनीयम् । अनूपपुरमण्डले अमरकण्टकं नाम पर्वतोऽस्ति । तत एव नर्मदा प्रादुर्भवति । तदनन्तरम् एषा गहनेषु अरण्येषु उत्तुङ्गपर्वतेषु भ्रमणं कुर्वती डिण्डोरीमण्डलं प्रविशति । डिण्डोरीतः सर्पाकारगत्या उच्चावचमार्गेण महाराजपुरं प्राप्नोति । ततः जाबालिपुरम् आगच्छति । श्वेतशिलाखण्डानाम् कृते प्रसिद्धे मेडाघाटनामके स्थाने धूधारजलप्रपातस्वरूपं धारयति । तदवलोकनार्थं बहवाः पर्यटकाः अत्र आगच्छन्ति । नर्मदा नद्यामेव बरगी-इन्दिरासागर - सरदारसरोवरादयः बन्धाः निर्मिताः सन्ति । एभिः बन्धैः विद्युदुत्पादनं, भूमिसेचनं, जलपरिवहनं, अभयारण्यनिर्माणम् पर्यटनस्थल निर्माणम् इत्यादयो विविधलाभाः भवन्ति । जना किं कृत्वा आत्मानं धन्यं मन्यन्ते ?
नर्मदायाः परिक्रमणं कृत्वा जनाः आत्मानं धन्यं मन्यन्ते इति विकल्पः 1 उचितम् उत्तरम् अस्ति। गद्यांशे स्पष्टं उल्लिखितम् अस्ति यत् नर्मदायाः परिक्रमणं कृत्वा जनाः आत्मानं धन्यं मन्यन्ते। एषः परिक्रमणं धार्मिकं तथा सांस्कृतिकं महत्वं वहति, यतः प्राचीनकालादेव अस्याः तटे तपस्विनां स्थानानि सन्ति। अतः नर्मदायाः परिक्रमणं कृत्वा जनाः आत्मानं पुण्यं तथा धन्यं मन्यन्ते। अन्य विकल्पानां अप्रमाणिकत्वं: 2. खर्जूरवृक्षमारुह्य: गद्यांशे खर्जूरवृक्षमारुह्य आत्मानं धन्यं मन्यते इति किञ्चित् उल्लेखः नास्ति। अतः एषः विकल्पः असंगतः अस्ति। 3. आकण्ठं…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :