Question
Easy

अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां (100-105) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उत्तरं चित्वा लिखत ।

गुणवत्तरपात्रेण छाद्यन्ते गुणिनां गुणाः । रात्रौ दीपशिखाकान्तिर्न भानावुदिते सति ॥ (1) ना भक्ष्यं भक्षयेत्प्राज्ञः प्राणैः कण्ठगतैरपि । विशेषान्तदपि स्तोकं लोकद्वयविनाशिकम् ॥ (2) बहूनामप्यसाराणां समवायो हि दुर्जयः । तृणैरावेष्ट्यते रज्जुर्येन नागोऽपि बद्धय्ते॥ (3) त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् । ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ (4) उपदेशो हि मूर्खाणां प्रकोपाय न शान्तये । पयः पानं भुजङ्गानां केवलं विषवर्धनम् ॥ (5) मातृवत्परदाराणि परद्रव्याणि लोष्ठवत् । आत्मवत्सर्वभूतानि वीक्षन्ते धर्मबुद्धयः ॥ (6)

किं दुर्जयः भवति ?

1
बहु-मूर्खाणां समवायः
2
बहु-साराणां समवायः
3
बहु-ज्ञानानां समवायः
4
बहु-असाराणां समवायः
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: Paper 2
Chapter: संस्कृत साहित्यम्
Topic: संस्कृतसूक्तयः
Correct Answer
Option D
Explanation

Option 4, "बहु-असाराणां समवायः," सही उत्तर है क्योंकि यह श्लोक में वर्णित विचार को सही तरीके से व्यक्त करता है। श्लोक में कहा गया है कि "बहूनामप्यसाराणां समवायो हि दुर्जयः," जिसका अर्थ है कि जब बहुत सारे असार (अर्थहीन) तत्व एकत्र होते हैं, तो उनका एकत्रित होना या एकजुट होना कठिनाई उत्पन्न करता है। यहाँ "दुर्जयः" का अर्थ है "कठिन" या "अत्यंत कठिन"। इसलिए, जब असार तत्वों का समवाय होता…Read More

Similar Questions from CTET Exam - Paper 2 - Year 2024
Question 1
Easy

Source :

CTET 2024
निम्नलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां उत्तराणि विकल्पेभ्यः चित्वा दीयन्ताम् । एकस्मिन् अरण्ये कश्चन सिंहः प्रतिवसति स्म । एकदा सः सुप्तः आसीत् । तदा एकः मूषकः तस्य…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 2
Easy

Source :

CTET 2024
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां (100-105) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उत्तरं चित्वा लिखत । गुणवत्तरपात्रेण छाद्यन्ते गुणिनां गुणाः । रात्रौ दीपशिखाकान्तिर्न भानावुदिते सति ॥ (1) ना भक्ष्यं भक्षयेत्प्राज्ञः प्राणैः…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 3
Easy

Source :

CTET 2024
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां (100-105) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उत्तरं चित्वा लिखत । गुणवत्तरपात्रेण छाद्यन्ते गुणिनां गुणाः । रात्रौ दीपशिखाकान्तिर्न भानावुदिते सति ॥ (1) ना भक्ष्यं भक्षयेत्प्राज्ञः प्राणैः…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 4
Easy

Source :

CTET 2024
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां (100-105) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उत्तरं चित्वा लिखत । गुणवत्तरपात्रेण छाद्यन्ते गुणिनां गुणाः । रात्रौ दीपशिखाकान्तिर्न भानावुदिते सति ॥ (1) ना भक्ष्यं भक्षयेत्प्राज्ञः प्राणैः…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः