Question
Easy

संकेत : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत : पुरा वृत्रासुरः देवान् भृशमपीडयत् । इन्द्रादयः देवाः प्रजापतिमुपागच्छन् । तान् प्रजापतिः आगमनस्य कारणम् अपृच्छत् । देवाः अवदन् । प्रभो वृत्रासुरः अस्मान् पीडयति । तस्य शक्तेः समक्षं वयं स्थातुं न शक्नुमः । प्रजापतिः अभणत् – हरिः एव अस्मान् रक्षितुं समर्थः । तमेव शरणं गच्छामः । देवैः साकं वैकुण्ठम् गत्वा प्रजापतिः सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयत् । तत् श्रुत्वा हरिः अकथयत् – भोः प्रजापते ! देवाः महर्षे: दधीचेः अन्तिकं गत्वा तस्मात् अस्थियाचनम् कुर्वन्तु । तस्य अस्थिभिः वज्रायुधं घटयत । तेन वृत्रासुरं हन्तुम् असुरान् जेतुं च वै पारयिष्यथ । ततः सर्वे देवाः दधीचेः तपोवनमगच्छन् । तस्य तपोवनम् कपिनाम् क्रीडाभिः हरिणानां विहारैः अलीनां गुञ्जनैः च रमणीयम् आसीत् । देवाः दधीचे: आश्रमं प्राविशन् । तत्र ऋषिभिः परिवृतम् देदीप्यमानं दधीचिम् अपश्यन् । 'क्त्वा' प्रत्ययान्तपदं चित्वा लिखत –

1
हन्तुम्
2
जेतुम्
3
श्रुत्वा
4
गन्तुम्
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P1
Chapter: वाक्य रचना
Topic: प्रत्यय
Correct Answer
Option C
Explanation

गद्यांश में 'क्त्वा' प्रत्यय का प्रयोग उस क्रिया के लिए किया जाता है जो पहले घटित होती है और उसके बाद दूसरी क्रिया होती है। यहाँ पर 'श्रुत्वा' शब्द का प्रयोग इस संदर्भ में किया गया है कि हरि ने देवताओं और प्रजापति से वृत्तांत सुनने के बाद कुछ कहा। 1. श्रुत्वा: यह 'श्रु' धातु से बना है, जिसका अर्थ है 'सुनना'। 'श्रुत्वा' का अर्थ है 'सुनकर'। गद्यांश में यह…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

वाक्य रचना
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित – प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – एकदा दरिद्रेभ्यः दातुं कम्बलाः नृपेण चाणक्यय समर्पिताः । चाणक्यस्य उटजं नगराद् बहिः आसीत्…
Chapter :
वाक्य रचना
Topic :
प्रत्यय
Question 2
Easy

Source :

वाक्य रचना
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अन्नदानात्परं दानं विद्यादानमतः परम् । अन्नेन क्षणिका तृप्तिः यावज्जीवं च विद्यया ॥ 1 ॥ पुस्तकस्था…
Chapter :
वाक्य रचना
Topic :
प्रत्यय
Question 3
Easy

Source :

वाक्य रचना
संकेत : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत : पुरा वृत्रासुरः देवान् भृशमपीडयत् । इन्द्रादयः देवाः प्रजापतिमुपागच्छन् । तान् प्रजापतिः आगमनस्य कारणम्…
Chapter :
वाक्य रचना
Topic :
प्रत्यय
Question 4
Easy

Source :

वाक्य रचना
निम्नलिखित गद्यांश को पढ़कर पूछे गए प्रश्न के सबसे उपयुक्त उत्तरवाले विकल्प को चिह्नित कीजिए: सुप्रसिद्ध गीतकार गोपालदास 'नीरज' ने अपनी एक रचना में कहा…
Chapter :
वाक्य रचना
Topic :
प्रत्यय