अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां (100-105) विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उत्तरं चित्वा लिखत । गुणवत्तरपात्रेण छाद्यन्ते गुणिनां गुणाः । रात्रौ दीपशिखाकान्तिर्न भानावुदिते सति ॥ (1) ना भक्ष्यं भक्षयेत्प्राज्ञः प्राणैः कण्ठगतैरपि । विशेषान्तदपि स्तोकं लोकद्वयविनाशिकम् ॥ (2) बहूनामप्यसाराणां समवायो हि दुर्जयः । तृणैरावेष्ट्यते रज्जुर्येन नागोऽपि बद्धय्ते॥ (3) त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् । ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ (4) उपदेशो हि मूर्खाणां प्रकोपाय न शान्तये । पयः पानं भुजङ्गानां केवलं विषवर्धनम् ॥ (5) मातृवत्परदाराणि परद्रव्याणि लोष्ठवत् । आत्मवत्सर्वभूतानि वीक्षन्ते धर्मबुद्धयः ॥ (6) मूर्खाणां उपदेशः किं जनयति ?
श्लोक में कहा गया है कि मूर्खों को उपदेश देने से केवल कोप उत्पन्न होता है, न कि शांति। इसका तात्पर्य यह है कि जब मूर्खों को ज्ञान या सलाह दी जाती है, तो वे उसे समझ नहीं पाते और इसके बजाय क्रोधित हो जाते हैं। इस प्रकार, उपदेश देने का प्रयास उनके लिए नकारात्मक परिणाम लाता है, जिससे वे और अधिक उत्तेजित हो जाते हैं। अब अन्य विकल्पों की…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :