Question
Easy

अधोलिखितान् पद्यान् पठित्वा प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमं उत्तरं चिनुत। उद्योगो नास्ति दारिद्र्यं, जपतो नास्ति पातकम् । मौनेन कलहो नास्ति, नास्ति जागरिते भयम् ॥ किं कुलेन विशालेन विद्याहीनस्य देहिनः । अकुलीनोऽपि विद्यावान्देवैरपि च पूज्यते ॥ परोक्षे कार्यहन्तारं प्रत्यक्षे प्रियवादिनम् । वर्जयेत् तादृयं मित्रं विषकुम्भं पयोमुखम् ॥ यस्मिन् देशे न सम्मानो न वृत्तिर्न च बान्धवाः । न च विद्यागमोऽप्यस्ति न तत्र दिवसं वसेत् ॥ आपत्काले तु सम्प्राप्ते, यन्मित्रं मित्रमेव तत् । वृद्धिकाले तु सम्प्राप्ते, दुर्जनोऽपि सुहृद् भवेत् ॥ पद्यानुसारं उद्योगे किं न वर्तते ?

1
शान्तिः
2
निद्रा
3
सफलता
4
दारिद्र्यम्
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P1
Chapter: संस्कृत साहित्यम्
Topic: संस्कृतसूक्तयः
Correct Answer
Option D
Explanation

उद्योगो नास्ति दारिद्र्यं, जपतो नास्ति पातकम्। मौनेन कलहो नास्ति, नास्ति जागरिते भयम्॥ इस श्लोक में कहा गया है कि उद्योग (परिश्रम) के अभाव में दारिद्र्य (गरीबी) नहीं होती। इसका अर्थ यह है कि यदि व्यक्ति परिश्रम करता है, तो वह गरीबी से मुक्त हो सकता है। इसलिए, उद्योग के साथ गरीबी का अस्तित्व नहीं होता। अब हम विकल्पों का विश्लेषण करते हैं: 1. शान्तिः - श्लोक में शान्ति का उल्लेख…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
अधोलिखितान् पद्यान् पठित्वा प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमं उत्तरं चिनुत। उद्योगो नास्ति दारिद्र्यं, जपतो नास्ति पातकम् । मौनेन कलहो नास्ति, नास्ति जागरिते भयम् ॥ किं कुलेन विशालेन…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 2
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
अधोलिखितान् पद्यान् पठित्वा प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमं उत्तरं चिनुत। उद्योगो नास्ति दारिद्र्यं, जपतो नास्ति पातकम् । मौनेन कलहो नास्ति, नास्ति जागरिते भयम् ॥ किं कुलेन विशालेन…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 3
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत - स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः। स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु।। यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 4
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत - यदा कश्चिच्चित्तवृत्तीनवरुध्य समाधिस्थो भूत्वा परमात्मनः साक्षात्करोति, सा समाध्यवस्था योग उच्यते। कठोपनिषदनुसारं यदा पञ्चज्ञानेंद्रियैः सहितमन्तःकरणस्यांखिलमपि क्रियाकलापमवरुध्यते…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः