अधोलिखितान् पद्यान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमं उत्तरं चिनुत । जाड्यं धियो हरति सिञ्चति वाचि सत्यम्, मानोन्नतिं दिशति पापमपाकरोति । चेतः प्रसादयति दिक्षु तनोति कीर्तिम्, सत्सङ्गतिः कथय किं न करोति पुंसाम् ॥ 1 ॥ सर्पाः पिबन्ति पवनं न च दुर्बलास्ते, शुष्कैः तृणैः वनगजाः बलिनः भवन्ति । कन्दैः फलैः मुनिवराः क्षपयन्ति कालम्, सन्तोष एव पुरुषस्य परं निधानम् ॥ 2 ॥ परिवर्तिनि संसारे मृतः को वा न जायते । स जातो येन जातेन याति वंशः समुन्नतिम् ॥ 3 ॥ मृग-मीन-सज्जनानां तृण-जल-सन्तोष विहत वृत्तीनाम् । लुब्धक-धीवर-पिशुना निष्कारणवैरिणो जगति ॥ 4 ॥ वैरिणा नहि संद्ध्यात् सुश्लिष्टेनापि सन्धिना । सुतप्तमपि पानीयं शमयत्येव पावकम् ॥ 5 ॥ पुरुषस्य परं निधानं किं भवति ?
सही उत्तर विकल्प 3, "सन्तोषः" है। इस प्रश्न में यह पूछा गया है कि पुरुष का सर्वोत्तम निधि क्या है। पहले श्लोक में यह कहा गया है कि "सत्सङ्गतिः कथय किं न करोति पुंसाम्", जिसका अर्थ है कि अच्छे संगति से व्यक्ति को बहुत कुछ प्राप्त होता है। यहाँ पर सन्तोष को सर्वोच्च स्थान दिया गया है। सन्तोष का अर्थ है संतुष्टि या आत्म-समर्पण। जब व्यक्ति संतुष्ट होता है, तो…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :