राष्ट्रीयपाठ्यचर्यायाः रूपरेखायां निर्देशितान् कौशलान् अधिगन्तुं छात्राणां सहभागिताम् अनुमोदयितुं समावेशी, स्वागतयोग्यम् आनन्ददायकञ्च वातावरणं सृजनाय अधोऽङ्कितेषु सर्वाधिकं किमुपयुक्तम् ?

Question

Accepted Answer

विकासस्य विविधाभिर् विधाभिर् बालानां कार्यस्य प्रदर्शनम् इति विकल्पः 3 अत्र सर्वाधिकं उपयुक्तः विकल्पः अस्ति। एषः विकल्पः तस्य कारणं यत् बालकाः विभिन्नविधाभिः क्रियाभिः स्वविकासं प्रदर्शयन्ति, तदा ते स्वयम् आत्मविश्वासं वर्धयन्ति च। एषः आत्मविश्वासः तेषां कौशलानां अधिगमने सहायकः भवति। विविधाः विधाः बालकानां रुचिं, प्रतिभां च उद्घाटयन्ति, यत् तेषां सर्वाङ्गिणविकासाय आवश्यकम् अस्ति।

अन्यविकल्पानां अस्वीकृतिः:

1. प्रचण्डसूर्यतापसमये बाह्यक्रियाकलापास्थाने आन्तरिकं क्रियाकलापम् - एषः विकल्पः केवलं बाह्यक्रियाकलापानां समये आन्तरिकक्रियाकलापानां आयोजनं निर्दिशति, किन्तु एषः विकल्पः बालकानां कौशलविकासं प्रत्यक्षं न प्रदर्शयति।

2. मुख्यरूपेण छात्राणाम् उत्तमस्वास्थ्यअर्थं कल्याणार्थञ्च योजना निर्माणम् - एषः विकल्पः स्वास्थ्यं कल्याणं च निर्दिशति, यद्यपि एषः विकल्पः कौशलविकासं प्रत्यक्षं न सम्बद्धः अस्ति।

4. मनोहार्याकर्षकाय परिवेशाय कक्षाकक्षस्य अलङ्करणम् - एषः विकल्पः केवलं कक्षाकक्षस्य सौन्दर्यं निर्दिशति, यः बालकानां कौशलविकासं प्रत्यक्षं न सहायकः अस्ति।

अतः विकल्पः 3 एव सर्वाधिकं उपयुक्तः अस्ति, यः बालकानां कौशलविकासं प्रत्यक्षं प्रदर्शयति।