निर्देश : अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । शान्तितुल्यं तपो नास्ति न सन्तोषात्परं सुखम् । न तृष्णायाः परो व्याधिर्न च धर्मो दयापरः ॥ 1 ॥ दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् । शास्त्रपूतं वदेद् वाक्यं मनःपूतं समाचरेत् ॥ 2 ॥ तावद् भयाद्धि भेतव्यं यावद् भयमनागतम् । आगतं तु भयं दृष्ट्वा नरः कुर्याद् यथोचितम् ॥ 3 ॥ माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः । न शोभते सभामध्ये हंसमध्ये बको यथा ॥ 4 ॥ रूपयौवनसम्पन्ना विशालकुलसम्भवाः । विद्याहीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः ॥ 5 ॥ 'वस्त्रपूतम्' इत्स्मिन प्रयोगे सविग्रहः समासः निर्दिश्यताम् ?
'वस्त्रपूतम्' इत्यस्मिन् प्रयोगे 'वस्त्रेण पूतम्' इति तृतीया तत्पुरुषः समासः अस्ति। Option 1: वस्त्रेण पूतम् - तृतीया तत्पुरुषः यह विकल्प सही है क्योंकि 'वस्त्रपूतम्' का अर्थ है 'वस्त्र द्वारा पवित्र'। यहाँ 'वस्त्र' (वस्त्रेण) एक साधन के रूप में कार्य कर रहा है, जिससे यह स्पष्ट होता है कि यह तृतीया तत्पुरुष समास है। तृतीया तत्पुरुष में साधन का उल्लेख होता है, और 'वस्त्र' इस संदर्भ में साधन है। **Option 2: वस्त्रं…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :