Question
Easy

निर्देश : अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । शान्तितुल्यं तपो नास्ति न सन्तोषात्परं सुखम् । न तृष्णायाः परो व्याधिर्न च धर्मो दयापरः ॥ 1 ॥ दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् । शास्त्रपूतं वदेद् वाक्यं मनःपूतं समाचरेत् ॥ 2 ॥ तावद् भयाद्धि भेतव्यं यावद् भय‍मनागतम् । आगतं तु भयं दृष्ट्वा नरः कुर्याद् यथोचितम् ॥ 3 ॥ माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः । न शोभते सभामध्ये हंसमध्ये बको यथा ॥ 4 ॥ रूपयौवनसम्पन्ना विशालकुलसम्भवाः । विद्याहीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः ॥ 5 ॥ 'वस्त्रपूतम्' इत्स्मिन प्रयोगे सविग्रहः समासः निर्दिश्यताम् ?

1
वस्त्रेण पूतम् - तृतीया तत्पुरुषः
2
वस्त्रं च पूतम् – द्वन्द्व समासः
3
वस्त्राणि पूतानि यस्य – बहुव्रीहिः
4
वस्त्राय पूतम् – चतुर्थी तत्पुरुषः
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P2
Chapter: समास परिचयः
Topic: समास
Correct Answer
Option A
Explanation

'वस्त्रपूतम्' इत्यस्मिन् प्रयोगे 'वस्त्रेण पूतम्' इति तृतीया तत्पुरुषः समासः अस्ति। Option 1: वस्त्रेण पूतम् - तृतीया तत्पुरुषः यह विकल्प सही है क्योंकि 'वस्त्रपूतम्' का अर्थ है 'वस्त्र द्वारा पवित्र'। यहाँ 'वस्त्र' (वस्त्रेण) एक साधन के रूप में कार्य कर रहा है, जिससे यह स्पष्ट होता है कि यह तृतीया तत्पुरुष समास है। तृतीया तत्पुरुष में साधन का उल्लेख होता है, और 'वस्त्र' इस संदर्भ में साधन है। **Option 2: वस्त्रं…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

समास परिचयः
निर्देशः अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – ग्रामे आसीत् कश्चन दुर्बलकायः । शरीर-शक्तिहीनताकारणतः सः भृतिकार्यं न प्राप्नोति स्म । सः देवं…
Chapter :
समास परिचयः
Topic :
समास
Question 2
Easy

Source :

समास परिचयः
निर्देश : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत – भवन्ति बहवः भारतीयाः अपि तादृशाः, ये भारतं सततं निन्दन्ति, भारते लब्धजन्मानं स्वमपि निन्दन्ति ।…
Chapter :
समास परिचयः
Topic :
समास
Question 3
Easy

Source :

समास परिचयः
निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चिनुत । पुरा एकस्मिन् वृक्षे एका चटका प्रतिवसति स्म । कालेन तस्याः सन्ततिः जाता । एकदा…
Chapter :
समास परिचयः
Topic :
समास
Question 4
Easy

Source :

समास परिचयः
निम्नलिखितानि पद्यानि पठित्वा प्रश्नानानाम् उत्तराणि यथोचितं विकल्पं चित्वा देयानि - खलः सर्षपमात्राणि परच्छितद्राणि पश्यति । आत्मनो बिल्वमात्राणि पश्यन्नपि न पश्यति ॥ 1 ॥ सर्पदुर्जनयोर्मध्ये वरं…
Chapter :
समास परिचयः
Topic :
समास