निम्नलिखितम् अपठितं गद्यांशम् आधारितकृत्य प्रश्ना: समाधेया: –
अस्मिन् विशालदेशे विदेशेषु च स्वतन्त्रतादिवस: महता उल्लासेन समायोजयते । मुख्यसमारोह: दिल्लीनगरस्य रक्तदुर्गप्राङ्गणे भवति । अस्मिन् उत्सवे देशविदेशस्य गणमान्या: राजनयिका: सम्मिलिता: भवन्ति । प्रधानमन्त्री ध्वजारोहणं करोति । जनेभ्य: उद्बोधनञ्च प्रयच्छति । सैनिका: छात्रछात्रश्च पंक्तिबद्धा: पदसञ्चलनं कुर्वन्ति । राष्ट्रध्वजं प्रणमंति । राष्ट्रगीतं गायन्ति ।
“प्रणमन्ति” इत्यत्र कः लकारः ?
“प्रणमन्ति” इत्यत्र लट्-लकारः कः लकारः इति प्रश्नं अस्ति। लट्-लकारः वर्तमानकालं सूचयति। संस्कृतभाषायां लट्-लकारः वर्तमानकालस्य क्रियापदेषु उपयुज्यते। “प्रणमन्ति” इत्यस्य अर्थः अस्ति “वे प्रणाम करते हैं”। अत्र “करते हैं” इत्यस्य प्रयोगः वर्तमानकालं दर्शयति, अतः लट्-लकारः उचितः भवति। 1. लट्-लकारः (Option 1): लट्-लकारः वर्तमानकालं सूचयति। “प्रणमन्ति” इत्यस्य प्रयोगः वर्तमानकाले अस्ति, यतः क्रिया वर्तमानकाले घटते इति सूचितं भवति। अतः लट्-लकारः अत्र उचितः। 2. लङ्-लकारः (Option 2): लङ्-लकारः भूतकालं सूचयति। यदि “प्रणमन्ति” इत्यस्य प्रयोगः भूतकाले…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :