Question
Easy

निर्देश : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत -

वृद्धः पिता स्वपुत्रान् कृषिकर्मणः संचालनाय भूयोभूयः प्रेरयति । किन्तु सर्वेऽपि अलसाः पुत्राः न शृणवन्ति । एकदा स वार्धक्यजनितेन रोगेण ग्रस्तः शय्यासीनो जातः । सः कालहायमानेषु पुत्रेषु सङ्घबद्धतायाः महत्त्वं बोधनाय उपायमचिन्तयत् । सर्वानपि पुत्रान् आहूय स एकस्मै सुबन्धं दण्डचतुष्टयं दत्वा अवदत् - त्वमेतं भंजय । स कथमपि भङ्क्तुं नाशक्नोत् । तदा अपरः पुत्रः तथैव आदिष्टः । सोऽपि तद्दण्डचतुष्टयं भङ्क्तुं समर्थो न जातः । इयमेव दशा अपरद्वयोः पुत्रयो: अपि अभवत् । तदा वृद्धः पिता सुबन्धं दण्डचतुष्टयं निर्बध्य एकैकं दण्डं पुत्रेभ्यः दत्तवान् । तं दण्डं चोटयितुं स सर्वानपि आदिष्टवान् । सर्वे पुत्राः स्वस्वहस्तस्थितं दण्डं भङ्क्तुं समर्थाः अभवन् । तदा पिता कथितवान् यदि यूयं पृथक् पृथक् तिष्ठथ तदा कश्चित् शत्रु: युष्मान् एकैकान् विनाशयिष्यति । यदि यूयं सर्वे मिलित्वा सुबद्धाः तिष्ठथ तदा कोऽपि बाह्यजनः युष्मान् विनाशयितुं समर्थः न भविष्यति । तस्मात् दिवसात् सर्वेऽपि चत्वारः पुत्राः स्वस्वविचारान् त्यक्त्वा परस्परं मिलित्वा गृहेऽवसन् । पितरं च सेवया स्वस्थम् अकुर्वन् ।

‘आवाहनं कृत्वा’ इत्यर्थे कः शब्दः अनुच्छेदेऽस्मिन् प्रयुक्तः ?

1
आदिशत्
2
आहूय
3
आज्ञापयत्
4
अधावत्
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: Paper 1
Chapter: अव्यय प्रयोगः
Topic: अव्ययम्
Correct Answer
Option B
Explanation

अनुच्छेद में प्रयुक्त शब्द "आहूय" का अर्थ है "आवाहनं कृत्वा" अर्थात् बुलाना या आमंत्रित करना। इस संदर्भ में, वृद्ध पिता ने अपने पुत्रों को बुलाया या आमंत्रित किया ताकि वह उन्हें एक महत्वपूर्ण शिक्षा दे सकें। इसलिए, "आहूय" शब्द का प्रयोग इस अर्थ में सही है। अब अन्य विकल्पों की चर्चा करते हैं: 1. आदिशत्: इसका अर्थ है "आदेश दिया"। यह शब्द अनुच्छेद में उस स्थिति के लिए प्रयुक्त होता…Read More

Similar Questions from CTET Exam - Paper 1 - Year 2019
Question 1
Easy

Source :

CTET 2019
संकेत : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत : पावनसलिला नर्मदा अस्माकं प्रदेशस्य जीवनदायिनी सरित् अस्ति । एषा एव रेवा इति नाम्नापि…
Chapter :
अव्यय प्रयोगः
Topic :
अव्ययम्
Question 2
Easy

Source :

CTET 2019
संकेत : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत : पावनसलिला नर्मदा अस्माकं प्रदेशस्य जीवनदायिनी सरित् अस्ति । एषा एव रेवा इति नाम्नापि…
Chapter :
अव्यय प्रयोगः
Topic :
अव्ययम्
Question 3
Easy

Source :

CTET 2019
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित – प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – उदयनः नाम कोऽपि भूपः आसीत् । एकदा सः निजभवने सुखं सुप्तः । तदा…
Chapter :
अव्यय प्रयोगः
Topic :
अव्ययम्
Question 4
Easy

Source :

CTET 2019
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत । केवलं जलपानेन समये स्याद्यथासुखम् । न तथामृतपानेन व्यतीते समये भवेत् ॥ महान्तं प्राप्य सद्बुद्धिः संत्यजेन्न…
Chapter :
अव्यय प्रयोगः
Topic :
अव्ययम्