Question
Easy

निर्देश : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत -

वृद्धः पिता स्वपुत्रान् कृषिकर्मणः संचालनाय भूयोभूयः प्रेरयति । किन्तु सर्वेऽपि अलसाः पुत्राः न शृणवन्ति । एकदा स वार्धक्यजनितेन रोगेण ग्रस्तः शय्यासीनो जातः । सः कालहायमानेषु पुत्रेषु सङ्घबद्धतायाः महत्त्वं बोधनाय उपायमचिन्तयत् । सर्वानपि पुत्रान् आहूय स एकस्मै सुबन्धं दण्डचतुष्टयं दत्वा अवदत् - त्वमेतं भंजय । स कथमपि भङ्क्तुं नाशक्नोत् । तदा अपरः पुत्रः तथैव आदिष्टः । सोऽपि तद्दण्डचतुष्टयं भङ्क्तुं समर्थो न जातः । इयमेव दशा अपरद्वयोः पुत्रयो: अपि अभवत् । तदा वृद्धः पिता सुबन्धं दण्डचतुष्टयं निर्बध्य एकैकं दण्डं पुत्रेभ्यः दत्तवान् । तं दण्डं चोटयितुं स सर्वानपि आदिष्टवान् । सर्वे पुत्राः स्वस्वहस्तस्थितं दण्डं भङ्क्तुं समर्थाः अभवन् । तदा पिता कथितवान् यदि यूयं पृथक् पृथक् तिष्ठथ तदा कश्चित् शत्रु: युष्मान् एकैकान् विनाशयिष्यति । यदि यूयं सर्वे मिलित्वा सुबद्धाः तिष्ठथ तदा कोऽपि बाह्यजनः युष्मान् विनाशयितुं समर्थः न भविष्यति । तस्मात् दिवसात् सर्वेऽपि चत्वारः पुत्राः स्वस्वविचारान् त्यक्त्वा परस्परं मिलित्वा गृहेऽवसन् । पितरं च सेवया स्वस्थम् अकुर्वन् ।

'गृहीत्वा' इति पदस्य विपरीतार्थकपदम् अनुच्छेदेऽस्मिन् प्रयुक्तः । तच्चित्वा लिखत

1
त्यक्त्वा
2
दृष्ट्वा
3
संहृत्य
4
आदाय
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: Paper 1
Chapter: शब्दज्ञानम्
Topic: विलोमशब्द
Correct Answer
Option A
Explanation

गद्यांश में 'गृहीत्वा' का अर्थ है 'लेकर' या 'प्राप्त करके'। इसके विपरीतार्थक शब्द का अर्थ होगा 'छोड़कर' या 'त्यागकर'। दिए गए विकल्पों में से 'त्यक्त्वा' का अर्थ है 'छोड़कर' या 'त्यागकर', जो 'गृहीत्वा' का सही विपरीतार्थक शब्द है। इसलिए, विकल्प 1 'त्यक्त्वा' सही उत्तर है। अब अन्य विकल्पों का विश्लेषण करते हैं: 2. 'दृष्ट्वा' का अर्थ है 'देखकर'। यह 'गृहीत्वा' का विपरीतार्थक शब्द नहीं है क्योंकि 'देखना' और 'लेना' या…Read More

Similar Questions from CTET Exam - Paper 1 - Year 2019
Question 1
Easy

Source :

CTET 2024
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत। अस्ति कस्मिश्चिज्जलाशये कम्बुग्रीवो नाम कच्छपः । तस्य च सङ्कटविकटनाम्नी मित्रे हंसजातीये परमस्नेह कोटिमाश्रिते, नित्यमेव सरस्तीरमासाद्य…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
धातुरूप
Question 2
Easy

Source :

CTET 2024
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमं उत्तरं चिनुत – उपवने विचरणं कुर्वन् राजकुमारः एकेन विषधरेण दष्टः अभूत् । अचेतनं तं तस्य सहचराः राज्ञे निवेदि‍तवन्तः ।…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
धातुरूप
Question 3
Easy

Source :

CTET 2019
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित – प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – एकदा दरिद्रेभ्यः दातुं कम्बलाः नृपेण चाणक्यय समर्पिताः । चाणक्यस्य उटजं नगराद् बहिः आसीत्…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
विलोमशब्द
Question 4
Easy

Source :

CTET 2019
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित – प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – एकदा दरिद्रेभ्यः दातुं कम्बलाः नृपेण चाणक्यय समर्पिताः । चाणक्यस्य उटजं नगराद् बहिः आसीत्…
Chapter :
शब्दज्ञानम्
Topic :
विलोमशब्द