सम्भाषणकौशलस्य गतिविधेः आकलनसमये अधोलिखितेषु किं न आवश्यकम् ?

Question

Accepted Answer

सम्भाषणकौशलस्य गतिविधेः आकलनसमये "शब्दकोषस्य उपयोगः" न आवश्यकम् इति कारणं यथार्थं स्पष्टीकर्तुं प्रयासः करिष्यते।

1. **ध्वनीनां / शब्दानाम् उच्चारणम्**: सम्भाषणकौशलस्य आकलनसमये ध्वनीनां / शब्दानाम् उचितम् उच्चारणम् अत्यन्तं आवश्यकम्। यदि उच्चारणं स्पष्टं नास्ति, तर्हि श्रोतारः वक्तव्यं न अवगन्तुं शक्नुवन्ति। अतः, उच्चारणं सम्भाषणकौशलस्य मूलभूतः अङ्गः अस्ति।

2. **संदर्भ आगतानां शब्दानाम् उचितरूपाणां प्रयोगः**: सम्भाषणकौशलस्य आकलनसमये संदर्भानुसारं शब्दानां उचितः प्रयोगः आवश्यकः अस्ति। यदि वक्ता उचितं शब्दं न प्रयोगयति, तर्हि सम्भाषणस्य अर्थः विकृतः भवेत्। अतः, इदं कौशलं आवश्यकं भवति।

3. **शब्दकोषस्य उपयोगः**: सम्भाषणकौशलस्य आकलनसमये शब्दकोषस्य उपयोगः न आवश्यकः। सम्भाषणे त्वरितं प्रतिक्रियायाः आवश्यकता अस्ति, यत्र शब्दकोषस्य उपयोगः सम्भवः नास्ति। शब्दकोषः सामान्यतः लेखनकौशलस्य आकलनाय उपयुक्तः भवति, यत्र समयः अधिकः अस्ति। अतः, सम्भाषणकौशलस्य आकलनसमये शब्दकोषस्य उपयोगः आवश्यकः नास्ति।

4. **भाषणे स्पष्टता**: सम्भाषणकौशलस्य आकलनसमये भाषणे स्पष्टता अत्यन्तं आवश्यकम्। स्पष्टता विना, श्रोतारः वक्तव्यं न अवगन्तुं शक्नुवन्ति। अतः, इदं कौशलं सम्भाषणकौशलस्य मूलभूतः अङ्गः अस्ति।

एवं, शब्दकोषस्य उपयोगः सम्भाषणकौशलस्य आकलनसमये आवश्यकः नास्ति, यतः सम्भाषणे त्वरितं प्रतिक्रियायाः आवश्यकता अस्ति, यत्र शब्दकोषस्य उपयोगः सम्भवः नास्ति। अतः, विकल्पः 3 एव अत्र उचितः उत्तरः।