निम्नलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानानाम् उत्तराणि यथोचितं विकल्पं चित्वा देयानि -

संस्कृतभाषा भारतवर्षस्य संस्कारभाषा। भारते संस्कृत-भाषायाः प्रतिदिनं विविधसंस्कारकार्येषु प्रयोगः भवति। एतस्याः अनेकासु विशेषतासु इयम् अन्यतमा विशेषता यत् अस्याः वाङ्मये विद्यमानाः सूक्तयः अभ्युदयाय प्रेरयन्ति। अत एव वयं भारत-प्रशासनस्य विभिन्नेषु विभागेषु ध्येय-वाक्य-रूपेण एतेषां प्रयोगं पश्यामः। एतत् चित्रं पश्यत। एतत् भारतशासनस्य राजचिह्नमस्ति। अत्र 'सत्यमेव जयते' इत्येषः: संस्कृतपद्यांशं लिखितः अस्ति। भारतशासनस्य मुद्रायामङ्कितमिदं संस्कृतस्य महत्त्वमुद्भावयति। जीवनबीमानिगमस्य चित्रे द्वयोः हस्तयोः मध्ये एकः दीपः अस्ति। अधः च 'योगक्षेमं वहाम्यहम्' इति लिखितम्। श्रीमद्भगवद्गीतायाः अयं पद्यांशः अस्य शोभां द्विगुणयति। भारतीयवायुसेनायाः चिह्ने विमानं वर्तते। तत्र लिखितं वायुसेनायाः ध्येयवाक्यम 'नभः-स्पृशं दीप्तम्' संस्कृत-भाषायाः गौरवगाथाम् प्रकटयति। हरियाणा-शासनस्य राज्यचिह्नस्य चित्रे अपि श्रीमद्भगवद्गीतायाः 'योगः कर्मसु कौशलम्' इत्यस्य श्लोकांशः जनान् प्रेरयति। लोकसभाध्यक्षस्य आसनस्योपरि अपि सर्वोच्यस्थाने उल्लिखिता अस्ति-'धर्मचक्र-प्रवर्तनाय' इति संस्कृतवाक्यम्। लोकसभायाः केन्द्रीयभातलयस्य भित्तिकायां 'अयं निजः परो वेति' सुप्रसिद्धः संस्कृत-श्लोकः लिखितः अस्ति। डाक-तार-विभागस्य ध्येयवाक्यम्-'अहर्निशं सेवामहे' अतीव उपयुक्तमस्ति। यतः अस्य विभागस्य कार्यं दिने रात्रौ च निरन्तरं चलति। पश्यत, इदं 'राष्ट्रीयशैक्षिकानुसन्धानप्रशिक्षण-परिषद्' इत्यस्य ध्येय-वाक्यं 'विद्ययाऽमृतमश्नुते' संस्कृतभाषायाम् एव अस्ति। अन्ये चापि बहवः भारतशासनस्य विभागाः सन्ति येषु संस्कृतध्येय-वाक्यानि स्वीकृतानि सन्ति। अलमतिविस्तरेण। एतेन सुस्पष्टं भवति यत् संस्कृतभाषा भारतस्य जीवनभूता। भारते भाति भारती।

संस्कृतभाषा भारतवर्षस्य कीदृशी भाषा वर्तते ?