निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत –
पुरा वाल्मीकिः नाम एक ऋषिः आसीत् । एकदा सः स्नातुं तमसातीरमग्छत् । मार्गे सः व्याधेन विद्धम् एकं क्रौञ्चपक्षिणमपश्यत् । सहचरस्य वियोगेन व्याकुलितायाः क्रौञ्च्याः उच्चैः रोदनम् अशृणोत् । क्रौञ्च्याः विलापं श्रुत्वा ऋषिः द्रवितः अभवत् । क्रौञ्चीक्रन्दनात् जातः ऋषेः शोकः श्लोकरूपेण तस्य मुखात् एवं निरगच्छत् – मा निषाद । प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः । यत्क्रौञ्चमिथुनादेकम् अवधीः काममोहितम् ।। अयमेव श्लोकः लौकिकसाहित्यस्य आदिकाव्यरचना । ततः प्रभृति ऋषिरयं कविपदं प्राप्तवान् । ऋषेः कवित्वं विज्ञाय ब्रह्मा आकाशवाण्या आदिशत् – ऋषे ! कुरु रामायणं काव्यम् । तत्र रामचरितं वर्णय येन रामस्य पुण्यं चरित्रं विदित्वा जनाः सन्मार्गस्य अनुसरणं कुर्युः । अस्मिन् काव्ये (रामायणे) पितुः आज्ञापालनम्, भ्रातृस्नेहः, परोपकारः, दया, दीनरक्षा इत्यादीनि मानवतायाः पोषकानि जीवनमूल्यानि वर्णितानि सन्ति ।
'सन्ति' इति पदे को धातुः वर्तते ?
'सन्ति' इति पदे को धातुः वर्तते इति प्रश्नस्य उत्तरम् विकल्प 4, अर्थात् √अस्, उचितम् अस्ति। विकल्प 4 (√अस्) का सही होना: 'सन्ति' शब्द का अर्थ है 'है' या 'उपस्थित हैं'। यह 'अस्' धातु से व्युत्पन्न है, जिसका अर्थ है 'होना'। संस्कृत में 'सन्ति' का प्रयोग बहुवचन में होता है, जैसे कि 'वे हैं'। इस प्रकार, 'सन्ति' शब्द का निर्माण 'अस्' धातु से हुआ है, इसलिए यह विकल्प सही है। **अन्य…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :