Question
Easy

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत। अस्ति कस्मिश्चिज्जलाशये कम्बुग्रीवो नाम कच्छपः । तस्य च सङ्कटविकटनाम्नी मित्रे हंसजातीये परमस्नेह कोटिमाश्रिते, नित्यमेव सरस्तीरमासाद्य तेन सहानेकदेवर्षि महर्षीणां कथाः कृत्वास्तमनवेलायां स्वनीडसंश्रयं कुरुतः । अथ गच्छता कालेन अनावृष्टिवशात् सरः शनैः शनैः शोषमगमत् । ततः तद्दुःखदुखितौ तावूचतुः - "भो मित्र! जम्बालशेषमेतत्सरः सञ्जातं, तत्कथं भवान् भविष्यतीति व्याकुलत्वं नो हृदि वर्तते ।" तच्छ्रुत्वा कम्बुग्रीव आह - भो साम्प्रतं नास्त्यस्माकं जीवितव्यं जलाभावात् । तथाप्युपायः चिन्त्यतामिति । तदानीयतां काचिद् दृढ़रज्जुलर्लघु - काष्ठं वा । अन्विष्यतां च प्रभूतजलसनाथं सरः, येन मया मध्यप्रदेेशे दन्तैर्गृहीते सति युवां कोटि भागयोस्तत्काष्ठं मया सहितं संगृह्य तत्खरो नयथः । तौ ऊचतुः – भो मित्र! एवं करिष्यावः । परं भवता मौनव्रतेन स्थातव्यम्, नो चेत् तव काष्ठात् पातो भविष्यति । तथानुष्ठिते, गच्छता, कम्बुग्रीवेणाधोभागे व्यवस्थितं किञ्चित् पुरमालोकितम् । तत्र ये पौरास्ते तथा नीयमानं विलोक्य सविस्मयमिदम् ऊचुः - अहो चक्राकारं किमपि पक्षिभ्यां नीयते, पश्यत ! पश्यत! अथ तेषां कोलाहलमाकर्ण्य कम्बुग्रीव आह - भोः किमेष कोलाहलः ? इति वक्तुमना अर्द्धोक्त एव पतितः पौरैः खण्डशः कृतश्च । सरः कस्मात् शोषमगमत् ?

1
पापवशात्
2
वृष्टिवशात्
3
अनावृष्टिवशात्
4
शापवशात्
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P2
Chapter: संस्कृत साहित्यम्
Topic: संस्कृतानुवादः
Correct Answer
Option C
Explanation

सरः अनावृष्टिवशात् शोषमगमत्। इस गद्यांश में वर्णित है कि कम्बुग्रीव नामक कच्छप और उसके मित्र हंस के बीच संवाद हो रहा है। जब वे सरोवर के पास पहुँचते हैं, तो देखते हैं कि वहाँ जल की कमी हो रही है। यह कमी अनावृष्टि के कारण हो रही है, अर्थात् वर्षा न होने के कारण सरोवर का जल धीरे-धीरे सूख रहा है। विकल्प 1 (पापवशात्) गलत है क्योंकि यहाँ किसी पाप…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
निम्नलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि उचितं विकल्पं चित्वा देयानि । आदिगुरोः शङ्कराचार्यस्य जन्म केरलप्रान्ते कालडीनामके ग्रामे अभवत् । अस्य पितुः नाम शिवगुरुः आसीत् । अस्य…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतानुवादः
Question 2
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत। अस्ति कस्मिश्चिज्जलाशये कम्बुग्रीवो नाम कच्छपः । तस्य च सङ्कटविकटनाम्नी मित्रे हंसजातीये परमस्नेह कोटिमाश्रिते, नित्यमेव सरस्तीरमासाद्य…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतानुवादः
Question 3
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत। अस्ति कस्मिश्चिज्जलाशये कम्बुग्रीवो नाम कच्छपः । तस्य च सङ्कटविकटनाम्नी मित्रे हंसजातीये परमस्नेह कोटिमाश्रिते, नित्यमेव सरस्तीरमासाद्य…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतानुवादः
Question 4
Easy

Source :

संस्कृत साहित्यम्
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत । कश्चिद् गोमायुः नाम शृगालः क्षुत्क्षामकण्ठ इतस्ततः आहारक्रियार्थं परिभ्रमन् वने सैन्यद्वयसङ्ग्रामभूमिम् अपश्यत् । तस्यां च…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतानुवादः