अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अश्रद्धा परमं पापं, श्रद्धा पापप्रमोचिनी जहाति पापं श्रद्धावान्, सर्पो जीर्णामिव त्वचाम् ॥ (1) दूरेऽपि सज्जनाः भान्ति, हिमवन्न गसन्निभाः । असन्तो नैव दृश्यन्ते रात्रिक्षिप्ताः शरा यथा ॥ (2) भक्तिर्देवे मतिर्धर्मे, शक्तिस्त्यागे रतिः श्रुतौ । दया सर्वेषु भूतेषु स्यान्मे जन्मनि जन्मनि ॥ (3) आयुषः क्षण एकोऽपि सर्वरत्नैर्न न लभ्यते । नीयते स वृथा येन प्रमादः सुमहानहो ॥ (4) स्वभावो नोपदेशेन शक्यते कर्तुमन्यथा । सुतप्तमपि पानीयं पुनर्गच्छति शीतताम् ॥ (5) दुर्जनः सुजनीकर्तुं यत्नेनापि न शक्यते । संस्कारेणापि लशुनं कः सुगंधीकरिष्यति ॥ (6) सर्वरत्नैः किं न लभ्यते ?
प्रश्न में पूछा गया है कि "सर्वरत्नैः किं न लभ्यते?" अर्थात् "सभी रत्नों से क्या प्राप्त नहीं किया जा सकता?" सही उत्तर विकल्प 3 है: "आयुषः एकोऽपि क्षणः"। विकल्प 3 का स्पष्टीकरण: श्लोक संख्या 4 में कहा गया है कि "आयुषः क्षण एकोऽपि सर्वरत्नैर्न न लभ्यते।" इसका अर्थ है कि जीवन का एक क्षण भी सभी रत्नों से प्राप्त नहीं किया जा सकता। यह इस बात को दर्शाता है कि…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :