Question
Easy

निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – कस्मिंश्चिन्नगरे मन्थरको नाम तन्तुवायः प्रतिवसति स्म । कदाचित् तस्य सर्वाणि उपकरणानि भग्नानि । ततः कुठारमादाय सः काष्ठार्थं वनं गतः । वने एकं शिंशपापादपं अपश्यत् । सः चिन्तितवान् – महानयं वृक्षः दृश्यते । तदनेन कर्तितेन प्रभूतानि पटकर्मोपकरणानि भविष्यन्ति । इति विचार्य सः तस्योपरि कुठारम् उत्क्षिप्तवान् । तस्मिन् वृक्षे कश्चित् यक्षः समाश्रित आसीत् । सः तं तन्तुवायम् उक्तवान् – भोः ! अयं पादपः मम आश्रयः भवति । तस्मादयं सर्वथा रक्षणीयः । यतोऽहमत्र सौख्येन तिष्ठामि । तदाकर्ण्य तन्तुवायः आह – भोः ! अहं किं करोमि । काष्ठसामग्रीं विना मे कुटुम्बः बुभुक्षया पीड्यते । तस्मात्त्वम् अन्यत्र गम्यताम् । अहम् एनं कर्तिष्यामि । यक्ष आह – भोः ! अहं तुष्टोऽस्मि । तत्प्रार्थ्यतामभीष्टम् एनं पादपं च रक्ष । तदा तन्तुवायः अवदत् – इदानीं स्वगृहं गत्वा स्वमित्रं स्वभार्याम् च पृष्ट्वा आगमिष्यामि । यक्षः अनुमतिं दत्तवान् । 'तरुः' इति पदस्य पर्यायः भवति

1
वृक्षः
2
नदी
3
जम्बीरम्
4
भ्रमरः
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P1
Chapter: अर्थ विज्ञान
Topic: पर्यायवाची & विपरीतार्थक
Correct Answer
Option A
Explanation

'तरुः' इति पदस्य पर्यायः 'वृक्षः' भवति। संस्कृतभाषायां 'तरुः' शब्दः वृक्षं सूचयति। वृक्षः एकः स्थावरः जीवः अस्ति, यः भूमौ स्थिरः भवति, शाखा-पल्लव-फलादिभिः युक्तः च अस्ति। 1. वृक्षः: 'तरुः' इत्यस्य पर्यायः 'वृक्षः' एव भवति। वृक्षः शब्दः सामान्यतया तस्य जीवस्य वर्णनं करोति, यः भूमौ स्थिरः अस्ति, शाखा-पल्लव-फलादिभिः युक्तः च अस्ति। अतः 'तरुः' इत्यस्य पर्यायः 'वृक्षः' इति विकल्पः सर्वथा उचितः अस्ति। 2. नदी: 'नदी' इति शब्दः जलप्रवाहं सूचयति, यः भूमौ प्रवहति। 'तरुः' इत्यस्य अर्थे…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

अर्थ विज्ञान
संकेत : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत : पुरा वृत्रासुरः देवान् भृशमपीडयत् । इन्द्रादयः देवाः प्रजापतिमुपागच्छन् । तान् प्रजापतिः आगमनस्य कारणम्…
Chapter :
अर्थ विज्ञान
Topic :
पर्यायवाची & विपरीतार्थक
Question 2
Easy

Source :

अर्थ विज्ञान
निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – कस्मिंश्चिन्नगरे मन्थरको नाम तन्तुवायः प्रतिवसति स्म । कदाचित् तस्य सर्वाणि उपकरणानि भग्नानि ।…
Chapter :
अर्थ विज्ञान
Topic :
पर्यायवाची & विपरीतार्थक
Question 3
Easy

Source :

अर्थ विज्ञान
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत । केवलं जलपानेन समये स्याद्यथासुखम् । न तथामृतपानेन व्यतीते समये भवेत् ॥ महान्तं प्राप्य सद्बुद्धिः संत्यजेन्न…
Chapter :
अर्थ विज्ञान
Topic :
पर्यायवाची & विपरीतार्थक
Question 4
Easy

Source :

अर्थ विज्ञान
निर्देशः : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – पुरा वाल्मीकिः नाम एक ऋषिः आसीत् । एकदा सः स्नातुं तमसातीरमग्छत् । मार्गे…
Chapter :
अर्थ विज्ञान
Topic :
पर्यायवाची & विपरीतार्थक