Question
Easy

अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत ।

न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये । भावे हि विद्यते देवः तस्माद्भावो हि कारणम् ॥ 1 ॥

दातृत्वं प्रियवक्तृत्वं धीरत्वमुचितज्ञता । अभ्यासेन न लभ्यन्ते चत्वारः सहजा गुणाः ॥ 2 ॥

अर्थम् महान्तमासाद्य विद्यामैश्वर्यमेव वा । विचरत्यसमुन्नद्धो यः स पण्डित उच्यते ॥ 3 ॥

जनिता चोपनेता च, यस्तु विद्याम् प्रयच्छति । अन्नदाता भयत्राता, पञ्चैते पितरः स्मृताः ॥ 4 ॥

सुपुत्रो यः पितुर्मातुः भूरिभक्तिसुधारसैः । निर्वापयति सन्तापं शेषास्तु कृमिकीटिकाः ॥ 5 ॥

दुर्जनः प्रियवादी च नैतद्विश्वासकारणम् । मधु तिष्ठति जिह्वाग्रे हृदये तु हलाहलम् ॥ 6 ॥

उपरिलिखितश्लोकानुसारं देवस्य अस्तित्वे किं कारणम् ?

1
काष्ठम्
2
पाषाणम्
3
मृत्तिका
4
भावः
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: Paper 2
Chapter: संस्कृत साहित्यम्
Topic: संस्कृतसूक्तयः
Correct Answer
Option D
Explanation

इस प्रश्न में श्लोकों के माध्यम से यह बताया गया है कि देवता का अस्तित्व केवल भौतिक वस्तुओं में नहीं है, जैसे कि काष्ठ (लकड़ी), पाषाण (पत्थर), या मृत्तिका (मिट्टी)। श्लोक में कहा गया है कि "भावे हि विद्यते देवः" अर्थात् देवता का अस्तित्व भाव में है। इसका अर्थ है कि देवता का वास्तविक स्वरूप और अस्तित्व केवल भौतिक वस्तुओं में नहीं, बल्कि हमारे भावनात्मक और मानसिक अवस्थाओं में निहित…Read More

Similar Questions from CTET Exam - Paper 2 - Year 2021
Question 1
Easy

Source :

CTET 2021
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये । भावे हि विद्यते देवः तस्माद्भावो हि कारणम्…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 2
Easy

Source :

CTET 2021
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये । भावे हि विद्यते देवः तस्माद्भावो हि कारणम्…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 3
Easy

Source :

CTET 2023
निर्देशः : अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम् । पात्रत्वाद् धनमाप्नोति धनाद धर्मं ततः सुखम् ॥ 1…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः
Question 4
Easy

Source :

CTET 2023
निर्देश : अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । शान्तितुल्यं तपो नास्ति न सन्तोषात्परं सुखम् । न तृष्णायाः परो व्याधिर्न च धर्मो दयापरः…
Chapter :
संस्कृत साहित्यम्
Topic :
संस्कृतसूक्तयः