अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये । भावे हि विद्यते देवः तस्माद्भावो हि कारणम् ॥ 1 ॥ दातृत्वं प्रियवक्तृत्वं धीरत्वमुचितज्ञता । अभ्यासेन न लभ्यन्ते चत्वारः सहजा गुणाः ॥ 2 ॥ अर्थम् महान्तमासाद्य विद्यामैश्वर्यमेव वा । विचरत्यसमुन्नद्धो यः स पण्डित उच्यते ॥ 3 ॥ जनिता चोपनेता च, यस्तु विद्याम् प्रयच्छति । अन्नदाता भयत्राता, पञ्चैते पितरः स्मृताः ॥ 4 ॥ सुपुत्रो यः पितुर्मातुः भूरिभक्तिसुधारसैः । निर्वापयति सन्तापं शेषास्तु कृमिकीटिकाः ॥ 5 ॥ दुर्जनः प्रियवादी च नैतद्विश्वासकारणम् । मधु तिष्ठति जिह्वाग्रे हृदये तु हलाहलम् ॥ 6 ॥ ‘मधु तिष्ठति जिह्वाग्रे हृदये तु हलाहलम्’ इत्युक्त्या कविः वर्णनं करोति _
इस श्लोक में कवि यह वर्णन कर रहे हैं कि "मधु तिष्ठति जिह्वाग्रे हृदये तु हलाहलम्" का अर्थ है कि किसी व्यक्ति की वाणी में मधुरता हो सकती है, लेकिन उसके हृदय में विष (हलाहल) हो सकता है। इसका तात्पर्य यह है कि प्रिय बातें करने वाला व्यक्ति (प्रियवादी) वास्तव में दुर्जन हो सकता है। इसलिए, विकल्प 3 "प्रियवादिनः दुर्जनस्य" सही उत्तर है। यह इस बात को स्पष्ट करता है…Read More
Source :
Source :
Source :
Source :