Question
Easy

अधोलिखितान् पद्यान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमं उत्तरं चिनुत । गृहीत्वा दक्षिणां विप्रास्त्यजन्ति यजमानकम् । प्राप्तविद्या गुरुं शिष्या दग्धाऽरण्यं मृगास्तथा ॥ 1 ॥ आचारः कुलमाख्याति देशम् आख्याति भाषणम् । सम्भ्रमः स्नेहमाख्याति वपुराख्याति भोजनम् ॥ 2 ॥ रूपयौवनसम्पन्नाः विशालकुलसम्भवाः । विद्याहीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः ॥ 3 ॥ उद्योगे नास्ति दारिद्र्यम् जप्तो नास्ति पातकम् । मौने च कलहो नास्ति नास्ति जागरिते भयम् ॥ 4 ॥ एकेनापि सुपुत्रेण विद्यायुक्तेन साधुना । आह्लादितं कुलं सर्वं यथा चन्द्रेण शर्वरी ॥ 5 ॥ 'विद्याहीनाः' इत्यस्मिन् पदे कः समासः वर्तते ?

1
द्वन्द्वसमासः
2
तत्पुरुषसमासः
3
अव्ययीभावसमासः
4
कर्मधारयसमासः
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P2
Chapter: समास परिचयः
Topic: समास
Correct Answer
Option B
Explanation

'विद्याहीनाः' इत्यस्मिन् पदे 'तत्पुरुषसमासः' वर्तते। तत्पुरुषसमास में पूर्वपद और उत्तरपद के बीच में संबंध होता है, जिसमें उत्तरपद प्रधान होता है। 'विद्याहीनाः' शब्द में 'विद्या' और 'हीन' दो पद हैं। यहाँ 'हीन' शब्द प्रधान है और 'विद्या' शब्द के साथ संबंध स्थापित करता है। इसका अर्थ है 'विद्या से हीन' या 'विद्या रहित'। इस प्रकार, यह तत्पुरुषसमास का उदाहरण है। अब अन्य विकल्पों की बात करें: 1. द्वन्द्वसमासः: इसमें दोनों…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

समास परिचयः
निम्नलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानानाम् उत्तराणि यथोचितं विकल्पं चित्वा देयानि - संस्कृतभाषा भारतवर्षस्य संस्कारभाषा। भारते संस्कृत-भाषायाः प्रतिदिनं विविधसंस्कारकार्येषु प्रयोगः भवति। एतस्याः अनेकासु विशेषतासु इयम् अन्यतमा विशेषता…
Chapter :
समास परिचयः
Topic :
समास
Question 2
Easy

Source :

समास परिचयः
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमं उत्तरं चिनुत । सामाजिक-सञ्चार-माध्यमम् आधुनिक-युगस्य एतादृशं माध्यमम् अस्ति, येन वयम् अखिलविश्वे केनापि सह कुत्रापि सम्पर्कं साधयितुं समर्थाः भवेम ।…
Chapter :
समास परिचयः
Topic :
समास
Question 3
Easy

Source :

अव्यय प्रयोगः
अधोलिखितम् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – विकृतिं नैव गच्छन्ति सङ्गदोषेण साधवः । आवेष्टितं महासर्पैः चन्दनं न विषायते ॥ मनस्येकं वचस्येकं कर्मण्येकं…
Chapter :
अव्यय प्रयोगः
Topic :
अव्ययम्
Question 4
Easy

Source :

अव्यय प्रयोगः
संकेत : अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत : पावनसलिला नर्मदा अस्माकं प्रदेशस्य जीवनदायिनी सरित् अस्ति । एषा एव रेवा इति नाम्नापि…
Chapter :
अव्यय प्रयोगः
Topic :
अव्ययम्