Question
Easy

निर्देश : अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत ।

शान्तितुल्यं तपो नास्ति न सन्तोषात्परं सुखम् । न तृष्णायाः परो व्याधिर्न च धर्मो दयापरः ॥ 1 ॥

दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् । शास्त्रपूतं वदेद् वाक्यं मनःपूतं समाचरेत् ॥ 2 ॥

तावद् भयाद्धि भेतव्यं यावद् भय‍मनागतम् । आगतं तु भयं दृष्ट्वा नरः कुर्याद् यथोचितम् ॥ 3 ॥

माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः । न शोभते सभामध्ये हंसमध्ये बको यथा ॥ 4 ॥

रूपयौवनसम्पन्ना विशालकुलसम्भवाः । विद्याहीना न शोभन्ते निर्गन्धा इव किंशुकाः ॥ 5 ॥

'शान्तितुल्यम्' इत्यस्मिन् प्रयोगे कः अलङ्कारः ?

1
अनुप्रासः
2
दृष्टान्तः
3
श्लेषः
4
उपमा
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: Paper 2
Chapter: अलंकार
Topic: अलंकार
Correct Answer
Option D
Explanation

श्लोक में 'शान्तितुल्यम्' शब्द का प्रयोग किया गया है। यहाँ पर 'उपमा' अलंकार का प्रयोग है। उपमा अलंकार तब होता है जब किसी वस्तु की तुलना दूसरी वस्तु से की जाती है, और इसमें उपमेय (जिसकी तुलना की जा रही है) और उपमान (जिससे तुलना की जा रही है) के बीच समानता स्थापित की जाती है। इस श्लोक में 'शान्ति' की तुलना 'तप' से की गई है, जो उपमा अलंकार…Read More

Similar Questions from CTET Exam - Paper 2 - Year 2023
Question 1
Easy

Source :

CTET 2021
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अश्रद्धा परमं पापं, श्रद्धा पापप्रमोचिनी जहाति पापं श्रद्धावान्, सर्पो जीर्णामिव त्वचाम् ॥ (1) दूरेऽपि सज्जनाः…
Chapter :
अलंकार
Topic :
अलंकार
Question 2
Easy

Source :

CTET 2021
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये । भावे हि विद्यते देवः तस्माद्भावो हि कारणम्…
Chapter :
अलंकार
Topic :
अलंकार
Question 3
Easy

Source :

CTET 2024
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत - योगस्य परम्परा : वेदेषु मूलरूपेण यद्वा सूत्रात्मकरूपेण सर्वा विद्याः सन्ति । योगस्य वर्णनमपि सर्वासु वैदिकसंहितासुमूलरूपेण…
Chapter :
कालपरिचयः
Topic :
समयज्ञान प्रश्न
Question 4
Easy

Source :

CTET 2021
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा तदाधारित – प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेषु उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – सः कश्चन लघुकुटुम्बः । तस्मिन् पितरौ, पुत्रः, पुत्री च आसन् । एकस्मिन् दिने…
Chapter :
वाक्य परिवर्तन
Topic :
वाक्यपरिवर्तनम् (लट्लकारस्य)