Question
Easy

अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये । भावे हि विद्यते देवः तस्माद्भावो हि कारणम् ॥ 1 ॥ दातृत्वं प्रियवक्तृत्वं धीरत्वमुचितज्ञता । अभ्यासेन न लभ्यन्ते चत्वारः सहजा गुणाः ॥ 2 ॥ अर्थम् महान्तमासाद्य विद्यामैश्वर्यमेव वा । विचरत्यसमुन्नद्धो यः स पण्डित उच्यते ॥ 3 ॥ जनिता चोपनेता च, यस्तु विद्याम् प्रयच्छति । अन्नदाता भयत्राता, पञ्चैते पितरः स्मृताः ॥ 4 ॥ सुपुत्रो यः पितुर्मातुः भूरिभक्तिसुधारसैः । निर्वापयति सन्तापं शेषास्तु कृमिकीटिकाः ॥ 5 ॥ दुर्जनः प्रियवादी च नैतद्विश्वासकारणम् । मधु तिष्ठति जिह्वाग्रे हृदये तु हलाहलम् ॥ 6 ॥ भक्तिसुधारसैः इति पदे कविना कः अलङ्कारः प्रयुक्तः ?

1
अनुप्रासः
2
यमकः
3
रूपकः
4
अतिशयोक्तिः
Question Details
Time to Solve: 12
Exam: CTET
Level/Paper: CTET_P2
Chapter: अलंकार
Topic: अलंकार
Correct Answer
Option C
Explanation

कविना "भक्तिसुधारसैः" इति पदे रूपक अलङ्कारः प्रयुक्तः है। रूपक अलङ्कार में किसी वस्तु या भाव का प्रत्यक्ष रूप से किसी अन्य वस्तु या भाव के रूप में वर्णन किया जाता है, जिससे एक गहन अर्थ प्रकट होता है। यहाँ "भक्तिसुधारसैः" में भक्तिसुधा का अर्थ केवल भक्ति नहीं, बल्कि एक गहन भावनात्मक और आध्यात्मिक अनुभव को दर्शाता है। अब अन्य विकल्पों की बात करें: 1. अनुप्रासः: यह अलङ्कार तब होता है…Read More

Similar Questions from REET Exam - Paper 1 - Year 2018
Question 1
Easy

Source :

वाक्यप्रयोग
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत - स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः। स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु।। यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं…
Chapter :
वाक्यप्रयोग
Topic :
छन्द
Question 2
Easy

Source :

अलंकार
अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत – अश्रद्धा परमं पापं, श्रद्धा पापप्रमोचिनी जहाति पापं श्रद्धावान्, सर्पो जीर्णामिव त्वचाम् ॥ (1) दूरेऽपि सज्जनाः…
Chapter :
अलंकार
Topic :
अलंकार
Question 3
Easy

Source :

अलंकार
निर्देश : अधोलिखितान् श्लोकान् पठित्वा तदाधारितप्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्यः उचिततमम् उत्तरं चिनुत । शान्तितुल्यं तपो नास्ति न सन्तोषात्परं सुखम् । न तृष्णायाः परो व्याधिर्न च धर्मो दयापरः…
Chapter :
अलंकार
Topic :
अलंकार
Question 4
Easy

Source :

कालपरिचयः
अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानां विकल्पात्मकोत्तरेभ्य उचिततमम् उत्तरं चित्वा लिखत - योगस्य परम्परा : वेदेषु मूलरूपेण यद्वा सूत्रात्मकरूपेण सर्वा विद्याः सन्ति । योगस्य वर्णनमपि सर्वासु वैदिकसंहितासुमूलरूपेण…
Chapter :
कालपरिचयः
Topic :
समयज्ञान प्रश्न