निम्नलिखितम् अपठितं गद्यांशम् आधारितकृत्य प्रश्ना: समाधेया: –

अस्माकं भारतं विभिन्न-भाषा-जाति-धर्म-सम्प्रदायानां च राष्ट्रम् अस्ति। एतस्य एकतायै सर्वेषु जनेषु सुमतिः परमावश्यकी अस्ति। मत्योः विभिन्नता एव विवादस्य कारणं भवति। यदा सर्वेषां भारतीयानां मतय: समाना: भविष्यन्ति तदा विवादस्य स्थाने संवादो भविष्यति। संवादेन सर्वासाम् समस्यानां समाधानं भवितुम् शक्नोति। भारतस्य धर्मनिरपेक्षस्वरूप-संरक्षणार्थ सर्वेषु सुमति: अनिवार्या अस्ति।

‘सर्वेषां भारतीयानाम्’ इत्यत्र रेखाङ्कितं पदम् अस्ति

Question

निम्नलिखितम् अपठितं गद्यांशम् आधारितकृत्य प्रश्ना: समाधेया: –

अस्माकं भारतं विभिन्न-भाषा-जाति-धर्म-सम्प्रदायानां च राष्ट्रम् अस्ति। एतस्य एकतायै सर्वेषु जनेषु सुमतिः परमावश्यकी अस्ति। मत्योः विभिन्नता एव विवादस्य कारणं भवति। यदा सर्वेषां भारतीयानां मतय: समाना: भविष्यन्ति तदा विवादस्य स्थाने संवादो भविष्यति। संवादेन सर्वासाम् समस्यानां समाधानं भवितुम् शक्नोति। भारतस्य धर्मनिरपेक्षस्वरूप-संरक्षणार्थ सर्वेषु सुमति: अनिवार्या अस्ति।

‘सर्वेषां भारतीयानाम्’ इत्यत्र रेखाङ्कितं पदम् अस्ति

Accepted Answer

विश्लेषण:

1. **विशेष्यम्**: 'सर्वेषां भारतीयानाम्' इत्यत्र 'भारतीयानाम्' पदं विशेष्यम् अस्ति। विशेष्यम् तस्य शब्दं अस्ति यः विशेषणेन विशेष्यते। अत्र 'भारतीयानाम्' शब्दः विशेष्यं अस्ति, यः 'सर्वेषां' विशेषणेन विशेष्यते। 'भारतीयानाम्' शब्दः तत्र मुख्य संज्ञा अस्ति, यः अन्य शब्दैः विशेष्यते। अतः, विकल्प 1 सही उत्तरम् अस्ति।

2. **विशेषणम्**: विशेषणं तस्य शब्दं अस्ति यः विशेष्यं विशेषयति। अत्र 'सर्वेषां' शब्दः विशेषणं अस्ति, यः 'भारतीयानाम्' विशेष्यं विशेषयति। अतः, विकल्प 2 गलतः अस्ति।

3. **समासान्तम्**: समासान्तं तस्य शब्दं अस्ति यः समासस्य अन्ते प्रयुक्तः भवति। 'सर्वेषां भारतीयानाम्' इत्यत्र कोऽपि समासः नास्ति, अतः विकल्प 3 गलतः अस्ति।

4. **विशेष्यविशेषणम्**: विशेष्यविशेषणं तस्य शब्दं अस्ति यत्र विशेष्यं च विशेषणं च एकत्र भवतः। 'सर्वेषां भारतीयानाम्' इत्यत्र 'भारतीयानाम्' विशेष्यं अस्ति, किन्तु 'सर्वेषां' विशेषणं अस्ति। अतः, विकल्प 4 गलतः अस्ति।

अतः, 'सर्वेषां भारतीयानाम्' इत्यत्र 'भारतीयानाम्' पदं विशेष्यम् अस्ति, यः विकल्प 1 द्वारा सही उत्तरं प्रदर्शयति।